IBAN Dolandırıcılığına Karşı Yeni Düzenleme Geliyor: 50 Bin Kişi Cezalandırıldı!

Banka hesaplarının dolandırıcılık amacıyla kullanılmasından kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesi için yeni adımlar atılıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, IBAN mağdurlarından gelen yoğun mesajlar üzerine bu konuyu 12. Yargı Paketi’ne dahil etmeyi planladıklarını belirtti. Bu düzenleme ile yüz binlerce kişiyi etkileyen bir soruna çözüm bulunması hedefleniyor.

Yüz Binlerce Kişi Adli İşlem Gördü, 50 Bini Aşkın Kişi Cezalandırıldı

Son yıllarda banka hesaplarının dolandırıcılık amacıyla kullanılmasının önüne geçmek için yapılan adli işlemlerin sayısı dikkat çekiyor. Türk Ceza Kanunu’nun 158’inci maddesi (nitelikli dolandırıcılık) kapsamında yapılan işlemlerle, bu suçtan etkilenen kişi sayısının 300 bine yaklaştığı tahmin ediliyor. Özellikle bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık suçları bu davaların büyük bir bölümünü oluşturuyor. Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar’ın Meclis komisyonunda verdiği bilgilere göre, 2025 yılı sonunda bilişim sistemi kullanılarak dolandırıcılık kapsamında açılmış kamu davası sayısı 291 bin 379’a ulaşmıştı. Bu rakamın günümüzde 300 bini aştığı öngörülüyor. Bu kapsamda ceza alan kişi sayısının ise yaklaşık 50 bin olduğu ve bu kişilerden bazılarının hala cezaevinde bulunduğu ifade ediliyor.

‘BİLEREK’ VE ‘BİLMEMEK’ AYRIMI VURGUSU

Yetkililer, hesap sahiplerinin içinde bulunduğu durumların dosya bazında titizlikle incelendiğine dikkat çekiyor. Bu incelemeler sonucunda, hileyi bilerek ve çıkar temin ederek hesabını kullandıran kişilerin doğrudan dolandırıcılık suçundan cezalandırıldığı belirtiliyor. Hileyi bilmeden ancak maddi kazanç elde edenler için ise farklı bir değerlendirme yapılıyor. Hiçbir menfaat sağlamadığı tespit edilen kişilerin ise beraat kararı alacağı vurgulanıyor. Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, bu durumun ciddi bir sorun olduğunu ve sistemi krize soktuğunu belirterek, “Hesabını kullandıran kişi hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan ceza alıyor, eğer hileyi bilmiyorsa ancak kazançsa durumuna bakılıyor; dosya adaletini sağlamaya çalışıyoruz, eğer menfaat elde etmemişse beraat ediyor” açıklamasında bulundu. Daha önce 11. Yargı Paketi’nde de ele alınan konu, nitelikli dolandırıcılık suçlarının yargılama usulü ve uzlaşma kapsamı gibi konularda tartışmalara yol açmıştı.

IBAN Dolandırıcılığının Yaygın Yöntemleri ve Etkileri

Son yıllarda IBAN ve GSM hatları üzerinden gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarında önemli bir artış yaşanıyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın raporlarına göre, kimlik avı (phishing), sahte internet siteleri, sosyal mühendislik, fidye yazılımları, kredi kartı ve bankacılık dolandırıcılığı, veri ihlalleri, zararlı yazılımlar, kripto para dolandırıcılığı, hesap ele geçirme, siber casusluk, çocuklara yönelik siber suçlar, itibar suikastı, şantaj ve bilgi kirliliği gibi suçlar en yaygın siber suç türleri arasında yer alıyor. Maddi kazanç amacıyla kandırılan mağdurların banka ve ödeme hesaplarını başkalarına kullandırmalarının ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalmalarına yol açtığı da vurgulanıyor. Dolandırıcılar, hesap sahiplerini ikna etmek için sıklıkla “Hesabım bloke oldu”, “Sadece 1-2 günlüğüne kullanılacak”, “Hesap senin ama sorumluluk bende”, “Yaptığım iş yasal” veya “Yakalanan olmadı” gibi ifadeler kullanıyor. Bu hesaplar üzerinden sahte ürün satışı, yatırım ve kripto para dolandırıcılığı, sosyal medya ve WhatsApp üzerinden acil para talepleri, yasadışı bahis ve kara para aklama, sahte iş ve evden çalışma ilanları, faizsiz kredi ve evlilik kredisi vaatleri gibi çeşitli dolandırıcılık senaryoları gerçekleştiriliyor.

Adana’da Yaşanan Vaka IBAN Dolandırıcılığının Ciddiyetini Gözler Önüne Serdi

IBAN dolandırıcılığına dair çarpıcı örneklerden biri Adana’da yaşandı. 23 yaşındaki Özlem Develi, arkadaşının ticaret yaptığı ve hesaplarının bloke olduğu gerekçesiyle geçici olarak IBAN’ını kullanma talebine olumlu yanıt verdi. Ancak bu durum, Develi’nin hakkında açılan davalar sonucunda 4 yıl 5 ay hapis cezası ve 149 bin 960 TL idari para cezasına çarptırılmasına neden oldu. Develi’nin 20 davasının 11’i ise hala devam ediyor.

Vergi ve MASAK Süreçleri: IBAN Kullandırmanın Ek Yaptırımları

IBAN’ı başkalarına kullandırmanın yalnızca hapis ve adli para cezasıyla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda vergi ve kara para aklama açısından da ciddi sonuçları olduğu biliniyor. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 15’inci maddesi uyarınca, banka hesabını başkalarına kullandıran kişiler hakkında bir rapor düzenlenerek Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) iletiliyor. MASAK’ın değerlendirmesinin ardından Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulabiliyor. Bu davalar sonucunda altı aydan bir yıla kadar hapis cezası veya beş bin güne kadar adli para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca, haksız kazanç ve vergi açısından da ek yaptırımlar söz konusu olabiliyor. Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, bu süreçleri NTV’ye yaptığı açıklamada detaylandırarak, vergi müfettişlerinin bu tür suçlar için MASAK’a görüş ve öneri raporları sunduğunu ve MASAK’ın da bu doğrultuda gerekli incelemeleri yaparak suç duyurusunda bulunduğunu belirtti.